مقایسه اثرات جنگهای اخیر بر بهرهوری صنایع ایران و چشمانداز سال ۱۴۰۵
پس از تجربه جنگ ۱۲ روزه میان ایران و اسرائیل در خرداد ۱۴۰۵، در اواخر سال دوباره کشور وارد مرحلهای جدید از مواجهه با چالشهای نظامی شد که این بار با درگیری گستردهتر و حضور مستقیم آمریکا همراه بود. مقایسه شواهد دو دوره نشان میدهد اگرچه جنگهای کوتاهمدت عموماً اثر کاهنده موقتی بر بهرهوری دارند، اما پاسخ سازمانی و صنعتی ایران نسبت به شوک دوم متفاوتتر است.
در دوران پس از جنگ نخست، شاخص بهرهوری کل عوامل تولید افت کرد؛ عمدتاً بهدلیل اختلال در زنجیره تأمین، توقف موقت سرمایهگذاری، و آسیب به صنایع انرژی و حملونقل. برخی صنایع سریعتر توانستند خود را بازیابی کنند مانند: صنایع فناوری، داروسازی، و خدمات دیجیتال در کمتر از دو فصل به سطح پیشین بازگشتند.
در درگیری اخیر به علت ابعاد جغرافیایی و سیاسی گستردهتر، آثار مستقیم اقتصادی شدیدتر شد. بر این اساس پیش بینی می شود:
- صنایع فناوری اطلاعات، ارتباطات و لجستیک دیجیتال رشد بهرهوری بهتری را تجربه نمایند؛
- صنایع دفاعی، پهپاد، و تجهیزات هوشمند بهدلیل سرمایهگذاریهای جدید، شاهد جهش عملکردی باشند؛
- در مقابل، بخشهای پتروشیمی و فلزات پایه با کاهش بهرهوری مواجه شوند
- بخش خدمات حضوری و گردشگری همچنان آسیبپذیر باقی میماند و بازیابی آن نیازمند ثبات سیاسی و حمایت مالی خواهد بود.
از منظر مدیریتی، تجربه دو جنگ پیاپی بنگاه های اقتصادی را به سمت استفاده از نسل تازهای از مدیران ریسکپذیر و تصمیمگیر در شرایط بحرانی سوق می دهد. سازمانها نیز به ناچار باید به سمت دیجیتالیسازی فرآیندها، افزایش خودکفایی زنجیره تأمین، و طراحی سناریوهای بهرهوری مقاومتی حرکت کنند.
.
نتیجه آنکه، تداوم درگیری نظامی میان ایران، اسرائیل و آمریکا در کوتاهمدت فشار منفی بر بخشهای مولد دارد و در میانمدت ساختار صنایع ایران را به سمت کارایی فناورانه و تابآوری بیشتر سوق می دهد.
از این رو بنگاه هایی که از اصلاحات مدیریتی و سرمایهگذاری هوشمند در آموزش و نوآوری استقبال نمایند، میتوانند سال ۱۴۰۵ را با موفقیت سپری نمایند.
